سه مطلب درباره قربانی

این سنت حسنه نیز مانند هر سنت دیگری می‌تواند آمیخته با خرافات و رسوم غلط شود.

1. دعای قربانی و اقسام قربانی (مستحب و واجب)

2. خرافات قربانی 

3. فلسفه قربانی.

1. اقسام قربانی

الف). قربانی مستحب؛ یعنی همه افراد مسلمان چه در مکه باشند یا در سرزمین دیگر، می توانند در این روز قربانی کنند و از ثواب آن بهره مند شوند.

شراکت در قربانىِ مستحب، مانعى ندارد. چند نفر می توانند با هم شريک شوند و يک قربانی انجام دهند. 

در قرباني مستحب، سالم بودن و سن و جنس خاصی لازم نيست.

قربانی مستحبی عید قربان از عقیقه کفایت می کند.

ثواب اين کار را می توانند به مردگان و زندگان هديه کنند.

شايسته است بخشی از گوشت قربانی را به نيازمندان بدهند.

۳ یا ۷ قربانی برای یک نفر صحت ندارد و یک نفر می تواند در صورت توانایی هر ساله قربانی کند و به دست نیازمندان برساند.

ب): قربانی_واجب؛ قربانی کردن تنها برای حاجيانی که در حال انجام مناسک حج هستند و همچنين برای کسانی که نذر قربانی دارند، واجب است  و آداب خاصی دارد.

آیا خون قربانی دارای اثر است؟

عده‌ای گمان می‌کنند که خون قربانی دارای اثر است، اما قرآن این اعتقاد شرک‌آلود را از بین برده است. می فرماید آنچه مهم است تقوا و نیت الهی برای قربانی کردن است. قرآن می فرماید: هرگز گوشت‏ها و خون‏هاى آنها به خداوند نمی رسد، بلکه تقواى شما به او می ‏رسد. حج، آیه ۳۷. این آیه اشاره به اعمال زشت اعراب جاهلى است که هر گاه حيوانى را قربانى می کردند خون آن را بر سر بتها و گاه بر در و ديوار کعبه می ‏پاشيدند. متاسفانه هنوز اين رسم جاهلى (ذبیحة الجن) در بعضى از مناطق وجود دارد که هرگاه قربانى مثلا به خاطر ساختن خانه‌‏اى می کنند خون آن را بر سقف و ديوار آن خانه می پاشند، پلاک ماشین نو خریده شده را خون مالی می کنند و حتى در ساختمان بعضى از مساجد نيز اين عمل زشت و خرافى را که مايه آلودگى مسجد است انجام می‏دهند، حال آنکه خون نجس است، مورث بیماری‌هاست و بهداشت محیط را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

برخی انحرافات و خرافات:

  ۱. مالیدن خون قربانی به خودرو و ساختمان  ۲. رد شدن از روی خون قربانی ۳. عبور از بین سر و بدن قربانی پس از ذبح ۴. قربانی کردن جلوی مساجد که باعث نجاست مساجد می‌شود (و کاری حرام است). 5. باقی گذاشتن خون قربانی در کف خیابان و جلوی منازل مسکونی که منجر به نجس کردن مسیر عبور مردم می‌شود.

مراجع تقلید می فرمایند: خونی که هنگام ذبح قربانی خارج می‌شود، نجس است و پس از خروج کامل خون، باید محل آلوده شده تطهیر گردد، بعد از آن خون‌های باقیمانده در بدن قربانی پاک است.

 از جمله آموزه های اسلام برای تکامل و رشد انسان ها، ایثار از جان و مال در راه خداوند یگانه می باشد؛ به این معنا که انسان، همه دارایی ها و امکاناتش را امانتی الهی بداند که باید در طریق بندگی هزینه کند. قربانی کننده در گروه و خیل محسنین و نیکوکاران داخل شده و قربانی کردن نیز نمادی از قطع دلبستگی و وابستگی ها و جلوه ای از ایثار مال و جان در راه محبوب واقعی و رضای خداوند متعال می باشد. البته آنچه که از قربانی کردن و رسیدن به مقام قرب الهی به وسیله ذبح گوسفند، لحاظ شده است قطع علقه های روحی و مالی است که باعث تقوای قلب و طهارت نفس می گردد. بنابراین هر چند ظاهر کار سر بریدن است؛ اما واقعیت قضیه نهایت تسلیم، عشق و علاقه بنده به مولای خود است؛ و در واقع قربانی کردن نمادی از قربانی کردن هواهای نفسانی و ذبح نفس اماره و نوعی جهاد با نفس در جهت زدودن تعلقات دنیوی و رهایی از زندان مال پرستی و دنیاطلبی است.