غذای صاحبان عزا و میهمانان‌شان را فراهم می کرد

در مراسم ختم؛ نباید هزینه‌های سنگین و اضافی بر صاحبان عزا تحمیل شود و تا می‌توانیم باید سنت­های غلط را از میان برداریم. متأسفانه این امر در برخی مناطق معمول است که به سبب آن مصیبتی فوق مصیبت بر صاحبان عزا تحمیل می‌شود.

در مراسم ختم؛ دوستان و آشنایان باید به ابراز همدردی بسنده نمایند. اگر جهت عرض تسلیت و آرامش صاحبان عزا؛ به حضور آنان نیاز هست، نباید به خانواده‌های داغ‌ دیده اجازه دهند که جهت فراهم نمودن غذا دچار تکلّف و دردسر شوند. زیرا بر اساس دستورات دین، خوردن غذای صاحبان عزا؛ شرعاً کراهت دارد - خواه متوفی در این خصوص وصیتی کرده باشد یا نه و خواه صاحبان عزا متمکن باشند یا نباشند- شايد حكمت اين حکم کراهتی،يك نوع تفضلي براى خانواده‌ی داغدار و مصيبت ديده باشد؛ كه علاوه بر غم و اندوه از دست دادن عزيزشان، ذهنشان مشغول به پذيرائي از واردين نشود. بر اساس روایات، مستحب است همسایه­‌ها و دیگران برای صاحبان عزا، غذا فراهم نمایند و به منزل آنان ببرند. بنابراین مردم باید تلاش نمایند که در مدّت مراسم، خانواده‌های عزادار حتی دغدغه‌ی تهیّه‌ی غذا را نیز نداشته باشند.

قَالَ الصَّادِقُ (ع): الْأَكْلُ‏ عِنْدَ أَهْلِ‏ الْمُصِيبَةِ مِنْ عَمَلِ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ وَ السُّنَّةُ الْبَعْثُ إِلَيْهِمْ بِالطَّعَامِ كَمَا أَمَرَ بِهِ النَّبِيُّ (ص) فِي آلِ جَعْفَرِ بْنِ أَبِي طَالِبٍ (ع) لَمَّا جَاءَ نَعْيُهُ. (شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج1، ص182، ح548)

امام صادق (ع): غذا خوردن نزد كسانى كه مصيبت بايشان وارد شده يا كسى را از دست داده‏ اند از رفتار و کردار مردم زمان جاهليّت است و سنّت؛ فرستادن غذا از سوى آشنايان و همسايگان براى خانواده‌ی مصيبت‌دار است آنچنان كه پيامبر (ص) وقتى خبر شهادت جعفر (ع) رسيد در مورد خانواده‌ی ایشان چنين دستوري صادر فرمود.

وَ قَالَ (ع)‏: لَمَّا قُتِلَ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ (ع)- أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ (ص)- فَاطِمَةَ (ع) أَنْ تَأْتِيَ أَسْمَاءَ بِنْتَ عُمَيْسٍ- وَ نِسَاءَهَا وَ أَنْ تَصْنَعَ لَهُمْ‏ طَعَاماً ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَجَرَتْ بِذَلِكَ السُّنَّةُ. (شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج1، ص183-182، ح549)

 و نيز آن حضرت فرمود: هنگامى كه جعفر بن ابى طالب (ع) شهید شد رسول خدا (ص) به حضرت فاطمه (س) فرمود كه نزد همسر جعفر؛ اسماء بنت عميس و ساير زنان او به تعزيت و تسليت برود و براى ايشان تا سه روز غذا تهيّه كند و بفرستد و اين سنّت طعام فرستادن براى خانواده داغدار و مصيبت ديده پس از آن، جريان پيدا كرد.

 در توضیح المسائل مراجع تقلید در باب احکام اموات آمده است:

«مستحب است تا سه روز براى اهل خانه‌ی ميت غذا بفرستند و غذا خوردن نزد آنان و در منزلشان مكروه است.»

یکی از ویژگی‌های شهید «سبزخدا دریکوند» توجّه به دستورات الهی، از جمله توجّه به این مطلب بود. در یکی از روزها وقتی ایشان وارد خانه شدند؛ اهل منزل به ایشان گفتند که همسر یکی از بستگان از دار دنیا رفته­ است، «سبزخدا» بعد از شنیدن جریان؛ بلافاصله جهت عرض تسلیت به منزل صاحب عزا رفتند. ایشان بعد از قرائت فاتحه به خانه برگشتند و به اهل خانه گفتند غذای صاحبان عزا و میهمانان‌شان را فراهم نمایید. اهل منزل بلافاصله اقدام نموده و بعد از ساعتی غذای مراسم ختم تهیه شد و غذا را به درب منزل صاحبان عزا رساندند. این عمل شهید، نشان‌گر توجّه به دستورات دین، توجّه به مردم و مردم داری اوست.

توجّه به دستورات دین، مردم‌داری و رسیدگی به امور مردمان از صفات بارز شهید و پدر بزرگوارشان بود. پدر شهید نیز از خصوصیات ویژه‌ای برخوردار بودند که بعنوان نمونه به یکی از این خصوصیات که نشانگر توجّه او به مردم و میهمان‌ نوازی اوست، اشاره می‌شود.

در تاریخ 1374/10/19 در زادگاه شهید و در منطقه‌ی عشایر نشین، یکی از فرزندان این پدر بزرگوار؛ آخرین لحظات عمرش را سپری می‌کرد. تقریباً تا آخرهای شب در کنارش بودند، هنگام صبح اهل خانه جویای حال بیمارشان شدند، او در حال خواب و استراحت بود. نزدیک به ظهر، خبر دادن که تعدادی از اقوام در حال حرکت به سوی منزل ایشان هستند، بلافاصله اهل منزل به تدارک ناهار برای میهمانان پرداختند. حدود ساعت 11 یکی از فرزندانش بالای سر برادر حاضر می‌شود تا از حال برادرش با خبر شود. او از برادر بیمار خود که علاقه‌ی شدیدی نسبت به او داشت‌ دلجویی می‌کرد، این همنشینی لحظاتی بیش نبود؛ ناگاه متوجّه شدند که برادر چشمانش را بست و جان به جان آفرین تسلیم نمود. از صدای گریه‌ی برادر، دیگر افراد خانواده و آشنایان، متوجّه فوت عزیزشان می‌شوند و صدا به گریه بلند می‌کنند. پدر تا متوجّه آه و ناله‌ی خانواده و دوستان شدند‌، بر بالین فرزند می‌رود و اهل خانه را آرام می‌کنند. پدر داغ دیده به احترام میهمانانی که در راه رسیدن به خانه بودند و جهت اینکه آنان متوجه نشوند؛ اجازه نداد کسی در غم از دست دادن این عزیز گریه نماید؛ تا میهمانان وارد خانه شوند و از آنها پذیرایی شود. این پدر بزرگوار و تربیت یافته‌ی مکتب اهل بیت (ع) بعد از استراحت میهمانان؛ خبر درگذشت عزیزش را به اطلاع آنان می‌رساند. بعد از ناهار فرزند عزیزش، در مراسم باشکوهی- و با حضور حجت الاسلام سیدمهدی شاهرخی (نماینده سه دوره مردم شریف پلدختر)- به خاک سپرده شد. روحش شاد و یادش گرامی باد.

این گونه رفتارها جز از افراد با ایمانی که با سیره، روش و منش اهل‌بیت (ع) آشنایی دارند - و در پرتو عمل به دستورات الهی، از روح بزرگی برخوردار شده‌اند- ساخته نیست.